Elke Van Hoof over HSP: hoogsensitiviteit begrijpen en ermee omgaan

Hoogsensitiviteit, vaak afgekort tot HSP, krijgt steeds meer aandacht. Toch bestaan er nog heel wat misverstanden over. Klinisch psycholoog en professor Elke Van Hoof is in België bekend om haar werk rond stress, veerkracht en welzijn. Haar expertise biedt een waardevolle invalshoek om stil te staan bij wat hoogsensitiviteit kan betekenen in het dagelijkse leven.

Wat betekent HSP?

HSP staat voor Highly Sensitive Person, ofwel een hoogsensitief persoon. De term verwijst naar mensen die informatie en prikkels vaak diepgaand verwerken. Geluiden, licht, drukte of de emoties van anderen kunnen daardoor sterker binnenkomen. Ook veranderingen en nieuwe situaties kunnen meer tijd en energie vragen.

Hoogsensitiviteit is geen ziekte of psychiatrische diagnose. Het is een persoonskenmerk dat zich bij iedereen anders uit. Sommige mensen merken vooral dat ze snel overprikkeld raken, terwijl anderen hoogsensitiviteit ervaren als een sterke opmerkzaamheid, empathie of oog voor nuance.

De link tussen hoogsensitiviteit en stress

Een belangrijk aandachtspunt in het werk van Elke Van Hoof is hoe mensen omgaan met stress en belastende omstandigheden. Voor hoogsensitieve personen kan een opeenstapeling van prikkels extra vermoeiend zijn. Dat betekent niet dat HSP automatisch tot stress leidt, maar wel dat voldoende herstel en een goede balans belangrijk kunnen zijn.

Wanneer iemand langdurig weinig rust krijgt, kan het moeilijker worden om emoties en prikkels te verwerken. Signalen zoals vermoeidheid, gespannenheid of de behoefte om zich terug te trekken, verdienen daarom aandacht. Ze kunnen erop wijzen dat de draaglast groter is dan de draagkracht.

Hoogsensitiviteit als kracht én uitdaging

HSP wordt soms voorgesteld als een beperking, maar dat beeld is te eenzijdig. Diepgaande verwerking kan ook helpen om verbanden te zien, zorgvuldig te werken en subtiele veranderingen op te merken. Empathie en aandacht voor anderen kunnen bovendien een grote meerwaarde zijn in relaties en op het werk.

Dezelfde gevoeligheid kan wel lastig worden wanneer er voortdurend veel prikkels zijn of wanneer iemand weinig ruimte krijgt om op te laden. Het gaat dus niet om het wegwerken van hoogsensitiviteit, maar om ontdekken wat helpt om er op een gezonde manier mee om te gaan.

Praktische manieren om met prikkels om te gaan

• Breng je prikkels in kaart. Merk op welke situaties energie geven en welke je uitputten.
• Plan herstelmomenten. Een korte pauze of een rustig moment na een drukke activiteit kan helpen om prikkels te verwerken.
• Stel haalbare grenzen. Geef op tijd aan wat je nodig hebt, bijvoorbeeld minder lawaai of meer voorbereidingstijd.
• Let op je signalen. Vermoeidheid, irritatie of concentratieproblemen kunnen aangeven dat het tijd is om gas terug te nemen.
• Zoek een passende omgeving. Kleine aanpassingen thuis, op school of op het werk kunnen een merkbaar verschil maken.

Wanneer professionele hulp nuttig kan zijn

Wie merkt dat stress, overprikkeling of uitputting het dagelijkse leven sterk beïnvloedt, kan dit bespreken met een huisarts of psycholoog. Een professional kan helpen om de situatie beter te begrijpen en passende strategieën te vinden. HSP op zich vraagt geen behandeling, maar bijkomende klachten of aanhoudende problemen verdienen wel de nodige aandacht.

Tot slot

De aandacht voor HSP sluit aan bij een bredere vraag: hoe kunnen mensen hun grenzen herkennen, hun energie bewaken en veerkracht opbouwen? Vanuit haar expertise in stress en welzijn helpt Elke Van Hoof dat gesprek mee vorm te geven. Hoogsensitiviteit hoeft niet in een hokje te passen. Meer inzicht in je eigen behoeften kan wel helpen om met meer rust en zelfvertrouwen keuzes te maken.

 

8 tips van Elke Van Hoof om als HSP beter met prikkels om te gaan

1. Plan na drukke momenten bewust wat rust in.
2. Let op signalen van overprikkeling, zoals vermoeidheid of irritatie.
3. Zeg op tijd nee wanneer je agenda te vol raakt.
4. Zoek een rustige plek als prikkels te sterk worden.
5. Neem regelmatig korte pauzes, ook op een drukke dag.
6. Bespreek met anderen wat jou helpt bij overprikkeling.
7. Beweeg of ga even naar buiten om spanning los te laten.
8. Zie hoogsensitiviteit als een eigenschap, niet als een tekortkoming.

Plan na drukke momenten bewust wat rust in.

Plan na drukke momenten bewust wat rust in. Na een vergadering, een drukke werkdag of een sociaal evenement kan het helpen om even op jezelf te zijn en prikkels te laten bezinken. Kies iets wat voor jou ontspannend werkt, zoals een korte wandeling, rustig muziek luisteren of gewoon even niets doen. Zo geef je jezelf de tijd om op te laden en voorkom je dat spanning zich opstapelt.

Let op signalen van overprikkeling, zoals vermoeidheid of irritatie.

Let op signalen van overprikkeling, zoals vermoeidheid, prikkelbaarheid of moeite om je te concentreren. Ze kunnen erop wijzen dat er te veel prikkels op je afkomen en dat je nood hebt aan een pauze. Door die signalen tijdig te herkennen, kan je even rust nemen, afstand nemen van drukte of je planning aanpassen. Zo geef je jezelf de kans om prikkels te verwerken en voorkom je dat de spanning verder oploopt.

Zeg op tijd nee wanneer je agenda te vol raakt.

Zeg op tijd nee wanneer je agenda te vol raakt. Voor hoogsensitieve personen kan een opeenstapeling van afspraken en prikkels extra veel energie vragen. Door je grenzen tijdig aan te geven, voorkom je dat de druk te groot wordt en hou je ruimte over om tot rust te komen. Een vriendelijke maar duidelijke “nee” is geen afwijzing van de ander, maar een manier om goed voor jezelf te zorgen.

Zoek een rustige plek als prikkels te sterk worden.

Wanneer prikkels te sterk worden, kan een rustige plek helpen om even op adem te komen. Zoek bijvoorbeeld een stille ruimte of ga kort naar buiten, weg van lawaai en drukte. Zo krijgt je hoofd de kans om de indrukken te verwerken en kan de spanning afnemen. Gun jezelf die pauze zonder schuldgevoel: even afstand nemen is een praktische manier om goed voor jezelf te zorgen.

Neem regelmatig korte pauzes, ook op een drukke dag.

Voor hoogsensitieve personen kan een drukke dag veel prikkels met zich meebrengen. Regelmatig even pauzeren helpt om die prikkels te verwerken en op tijd op adem te komen. Zelfs een paar minuten rust — bijvoorbeeld even weg van een scherm of een rustige plek opzoeken — kunnen al verschil maken. Zo hoef je niet te wachten tot je helemaal uitgeput bent om voor jezelf te zorgen.

Bespreek met anderen wat jou helpt bij overprikkeling.

Bespreek met de mensen om je heen wat jou helpt wanneer je overprikkeld raakt. Leg rustig uit welke signalen je bij jezelf opmerkt en wat op zo’n moment verlichting biedt, zoals even stilte, minder prikkels of een korte pauze. Zo weten anderen hoe ze je kunnen ondersteunen en hoef je niet telkens opnieuw uit te leggen wat je nodig hebt. Ook volgens de aandacht die Elke Van Hoof besteedt aan stress en veerkracht kan inzicht in je eigen behoeften helpen om beter voor jezelf te zorgen.

Beweeg of ga even naar buiten om spanning los te laten.

Beweeg of ga even naar buiten om spanning los te laten. Een korte wandeling, wat stretchen of rustig fietsen kan helpen om je hoofd leeg te maken en opgebouwde stress te verminderen. Voor hoogsensitieve personen kan een rustig plekje in de natuur extra deugd doen: kies een tempo en omgeving die goed aanvoelen en maak er gerust een klein herstelmoment van.

Zie hoogsensitiviteit als een eigenschap, niet als een tekortkoming.

Zie hoogsensitiviteit als een eigenschap, niet als een tekortkoming. Zoals Elke Van Hoof benadrukt, kan een sterke gevoeligheid voor prikkels soms extra energie vragen, maar ze kan ook samengaan met aandacht, empathie en oog voor nuance. Je hoeft jezelf dus niet te veranderen om erbij te horen. Door te ontdekken wat jou helpt om prikkels te verwerken en op tijd rust te nemen, kan je beter voor jezelf zorgen en de kwaliteiten van je hoogsensitiviteit benutten.